Domino weblog

Wat is Lotus Notes?
Om te beginnen.. wat is Lotus Notes/Domino nu eigenlijk? Vaste bezoekers van deze site kunnen dit onderdeel vast wel overslaan, maar voor wie zich aan het oriënteren is op IBM software is dit wellicht wél een vraag. En die is al op vele manieren beantwoord! Dit is bijvoorbeeld de goede, compacte definitie van Notes volgens de UIC, de Universiteit van Illinois:

"Notes is a database-driven groupware application that manages information for many users on the network to communicate, collect, and share database documents following a client/server model."

Client, server
Het is misschien goed om gelijk even op het client/server-verhaal in te gaan. Wat veel mensen "Lotus Notes" noemen, bestaat uit twee componenten: de Lotus Notes client, en de Lotus Domino server. Daarom heet het product officieël ook "IBM Lotus Notes & Domino".

Meer definities
Ken Yee geeft op zijn Notes FAQ een iets uitgebreider definitie die ook wat technische termen noemt; erg handig. Julian Robichaux heeft het in de vorm van een catechismus-achtige conversatie gestopt, wat het lezenswaardig maakt, vooral het gedeelte voor managers. e-office tenslotte heeft meer een organisatorische benadering gekozen bij het definiëren van Lotus Notes.
Ook IBM heeft natuurlijk iets online staan: zij halen de definities van Lotus Notes en de Domino server uit elkaar. Bij elkaar opgeteld geven die wel een aardig beeld. Tenslotte is er nog de officiële geschiedschrijving, die veel achtergrond-informatie geeft: The History of Lotus Notes.

Maar, eigenlijk moet je Lotus Notes gewoon eens aan het werk zien, om te ervaren wat het is. Een demonstratie is meestal krachtiger dan wat papieren definities. Het komt regelmatig voor dat mensen pas na een demonstratie inzien wat Notes/Domino voor hen allemaal te bieden heeft. Van alleen 'lezen over' zul je het licht, in dit geval, niet gaan zien. Mocht u het een keer in werking willen zien: aan de linkerkant van dit scherm vind u onder het kopje 'contact' ons mailadres.

Tenslotte: Lotus Notes in 10 punten:

1. database-gebaseerd; 2. document-geörienteerd; 3. uitmuntende security; 4. rapid application development; 5. veelzijdige rich client; 6. multifunctionele server; 7. uitmuntende ingebouwde clustering/failover; 8. eersteklas offline gebruiksmogelijkheden; 9. in toenemende mate gebruik van open standaarden; 10. Multi-platform, zowel de Domino-server als de Notes-client of te gebruiken browsers.

WebSphere Portal Server
WebSphere Application Server is een op de java J2EE-standaard gebaseerde applicatie-server van IBM. Op basis van deze applicatie-server heeft IBM het product WebSphere Portal (afgekort WPS) gebouwd; WPS is in feite een WebSphere-applicatie. Overigens mogen Domino-organisaties die een enterprise- of utility-licentie gekocht hebben, beperkt gratis gebruik maken van WebSphere Application Server. En: er is een gratis lichtgewicht WebSphere Application Server "Community Edition", die overigens gebouwd is op een andere basis dan de gewone WAS-server.

WebSphere Portal Server (WPS) is, in tegenstelling tot Notes, een geheel browser-gebaseerde omgeving. WPS biedt de gebruikers gepersonaliseerde informatie, die afkomstig kan zijn uit verschillende bronnen: Domino databases, relationele databases SAP, bestaande internetsites, Lotus QuickPlace, enzovoorts. Die data wordt getoont in portlets: vensters binnen het portal. De gebruiker logt in en krijgt daarna precies die portlets te zien die voor hem of haar bestemd zijn. Er zijn tools voorhanden om zelf (relatief) eenvoudig portlets te maken; maar er is ook een Portlet catalogus waarin veel portlets aangeboden worden; veel daarvan zijn gratis. Tenslotte: naast de portlets kent WPS ook document management- en content management-tools. Van recenter datum zijn tools als Workplace Forms.

Workplace Collaborative Services
WPS is een applicatie op de WebSpere Application Server; WCS is op zijn beurt weer een applicatie op Portal. In WCS draait het vooral om de collaborative componenten; die worden als geïntegreerde tools aangeboden. Ligt bij Portal de nadruk meer op het aanbieden van informatie: bij WCS gaat het juist ook om het maken en beheren van data, en de mogelijkheden om die data met je collega's of met externen te delen. Anders gezegd, de functionaliteit die verspreid is over Lotus Notes, QuickPlace en Sametime, vormt geïntegreerd basis van WCS, naast de Portal-elementen. Natuurlijk zijn er ook WCS-specifieke applicaties, zoals bijvoorbeeld de Activity Explorer, die overigens straks ook in Lotus Notes "Hannover" zal zitten.

Een belangrijk verschil tussen WPS en WCS is de IBM Workplace Managed Client. Dit is een op Eclipse gebaseerde Rich client, die het mogelijk maakt om zowel online als offline te werken met de data uit WCS. Deze client combineert het gemak van een web-gebaseerde omgeving met de kracht van een lokale rich client. De Workplace Managed Client, of WMC, wordt volledig vanaf de server-kant aangeboden (via provisioning); het is dus niet nodig om op werkstations lokale installaties te verrichten.
Doordat de client lokaal draait, is er een goede integratie met MS Office mogelijk. Tevens kan binnen de Workplace Managed Client gebruik gemaakt worden van Lotus Notes.

Workplace Services Express
WSE is een lichtere versie van WCS, bedoeld voor het midden- en kleinbedrijf. Het heeft grotendeels dezelfde features als WCS: instant messaging, team rooms, portal-functionaliteit, document management enzovoorts. Alleen is het minder uitgebreid en schaalbaar dan WCS, en kan de Workplace Managed Client niet gebruikt worden. WSE is een ideale omgeving om kennis te maken met de kracht van IBM Workplace, tegen een relatief vriendelijke prijs. Er is een gratis trial-versie beschikbaar voor wie eens een kijkje wil nemen.

WSE: IBM's antwoord op Windows Sharepoint Services
Het is duidelijk dat IBM WSE positioneert als concurrent van Windows Sharepoint Services. Persoonlijk heb ik niet genoeg kennis om die vergelijking te maken, maar mocht u plannen hebben in de Sharepoint-hoek, dan zou u WSE zeker ook serieus moeten bekijken. Bill Buchan geeft daar ook goede redenen toe. IBM beweert in ieder geval dat WSE, vergeleken met Sharepoint, eenvoudiger te installeren en beheren is, dat het meer geavanceerde functionaliteit biedt. Bovendien draait WSE ook op Linux, en niet alleen op Windows.

Keuzes maken?
Wat moet u nu doen, als u geïnteresseerd bent in IBM Lotus-software? Dat hangt af van uw situatie. Heeft u al Lotus Notes/Domino en bent u daar tevreden mee? Prima! Vast staat, dat het niet nodig is om Lotus Notes in te ruilen tegen één van de bovenstaande producten; maar een aanvulling kan wel nuttig blijken. Misschien kan een portal iets kan toevoegen aan uw werkomgeving, dat zou nader bekeken kunnen worden.
Heeft u geen IBM collaborative software in huis? Dan kunt u helemaal vanaf nul een optimale omgeving opbouwen, en het product kiezen dat bij u past. WSE, of toch WCS? Of toch WPS?
Bij een klant hebben we recent bijvoorbeeld WPS, Sametime en QuickPlace uitgerold, met enkele Domino-gebaseerde discussieforums erbij. De Notes-client is dan alleen nodig ter ondersteuning, en wellicht voor content-management; maar dat kan in de toekomst nog veranderen.
Het mooie is dat je met deze producten kunt 'mix 'n matchen'. Sommigen hebben baat bij een rich client zoals WMC of Lotus Notes; in sommige omgevingen is behoefte aan de capaciteiten van QuickPlace of Sametime; anderen willen graag Domino Web Access gebruiken in Portal enzovoorts. Er is geen standaard recept in dit opzicht.

Lotus Workplace WebTV
Voor wie meer informatie wil over Workplace, heeft e-office een tijdje geleden een WebTV-uitzending gemaakt: IBM Workplace WebTV. De uitzending duurt ruim 10 minuten en is ingedeeld in hoofdstukjes, die u ook apart kunt bekijken. De slides zijn te downloaden en er zijn links naar diverse informatiebronnen.

Meer informatie over de architectuur achter WCS vind u in dit uitstekenede artikel, geschreven door Bob Balaban die tegenwoordig weer voor IBM werkt.
Een overzicht van IBM Lotus Software-producten vind u hier.